اثربخشی آموزش بازي وارسازانه بر اضطراب و يادگيري رياضي دانش¬آموزان ابتدایی

Abstract

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش بازی‌وارسازی‌شده بر اضطراب و یادگیری ریاضی دانش‌آموزان ابتدایی انجام شد. روش پژوهش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر پایه چهارم شهرستان درگز (استان خراسان رضوی) در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. از میان آنان، ۶۴ نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش (۳۲ نفر) و کنترل (۳۲ نفر) تقسیم شدند. آموزش گروه آزمایش با استفاده از نرم‌افزارهای ایدی پازل و پرودیجی و عناصر بازی‌وارسازی (امتیازدهی، نشان‌ها، رقابت سالم و بازخورد فوری) بر اساس محتوای فصل هفتم کتاب ریاضی پایه چهارم (آمار و احتمال) اجرا شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل آزمون یادگیری معلم‌ساخته (α = 0.87) و پرسش‌نامه اضطراب ریاضی کودکان چیو و هنری (1990) (α = 0.83) بود. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های کوواریانس یک‌متغیره و چندمتغیره تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین گروه‌های آزمایش و کنترل در ترکیب دو متغیر وابسته (یادگیری و اضطراب ریاضی) تفاوت معناداری وجود دارد (Λ = 0.62، F = 18.47، p < 0.001). میانگین یادگیری ریاضی در گروه آزمایش از 13.56 به 17.92 افزایش یافت، در حالی که در گروه کنترل از 13.47 به 14.21 رسید. همچنین میانگین اضطراب ریاضی در گروه آزمایش از 64.38 به 52.27 کاهش یافت، ولی در گروه کنترل تغییر محسوسی مشاهده نشد (63.84 به 61.75). نتایج تحلیل کوواریانس یک‌متغیره نشان داد که بازی‌وارسازی بر یادگیری ریاضی (F = 29.32، p < 0.001، η² = 0.28) و اضطراب ریاضی (F = 9.45، p = 0.003، η² = 0.14) اثر معناداری دارد؛ به‌گونه‌ای که اندازه اثر متوسط تا زیاد به‌دست آمد. نتایج: بر اساس یافته‌ها، آموزش بازی‌وارسازی‌شده موجب افزایش چشمگیر یادگیری و کاهش اضطراب ریاضی دانش‌آموزان شد. اندازه اثر 62% برای یادگیری و 56% برای اضطراب نشان می‌دهد که این روش تأثیر قابل‌توجهی در بهبود عملکرد شناختی و هیجانی دانش‌آموزان دارد. به‌کارگیری بازی‌وارسازی به‌عنوان یک راهبرد آموزشی فناورانه، با تقویت انگیزش، تعامل، و اعتماد به‌نفس تحصیلی، می‌تواند در ارتقای کیفیت آموزش ریاضی و بهبود سلامت روانی یادگیرندگان نقش مؤثری ایفا کند.